این روزها موج نوستالژی دنیای فناوری را فرا گرفته است؛ از بازگشت دوبارهٔ دوربین‌های عکاسی آنالوگ و رونق سی‌دی‌ها گرفته تا محبوبیت مجدد گوشی‌های تاشو، ابزارهای قدیمی دوباره توجه همه را جلب کرده‌اند. در همین راستا، به‌جای خرید یک رایانهٔ مدرن و گران‌قیمت، تلاش برای بازگرداندن یک اپل آی‌مک مدل سال ۲۰۱۳ به چرخهٔ کار می‌تواند ایده‌ای جذاب و به‌صرفه باشد.
این مدل ۲۷ اینچی خاص سال‌ها خاک می‌خورد، درحالی‌که با نمایشگر بزرگ و سخت‌افزاری کاملاً سالم، دور انداختن آن کار درستی به‌نظر نمی‌رسید. به‌ویژه با در نظر گرفتن اینکه خرید یک آی‌مک ۲۴ اینچی با تراشه M4 بیش از ۲٬۰۰۰ دلار استرالیا هزینه دارد، اما با کمی تحقیق می‌شد همین دستگاه ۲۷ اینچی قدیمی را با هزینه‌ای زیر ۵۰۰ دلار استرالیا سرپا کرد.
هدف از این کار کاملاً معقول و متوسط بود: داشتن سیستمی برای وب‌گردی، کارهای گرافیکی سبک و امور روزمره، بدون آنکه انتظاری برای رقابت با مک‌بوک ایر با تراشه M2 وجود داشته باشد. پس از کمی بررسی، نویسنده تصمیم گرفت دو ارتقای ساده انجام دهد: افزایش رم و تهیهٔ یک حافظه اس‌اس‌دی (SSD) یک ترابایتی که در مجموع حدود ۳۱۰ دلار استرالیا هزینه داشت.
دو ارتقا برای یک آی‌مک پا به سن گذاشته
نخستین بخش نیازمند تغییر، فضای ذخیره‌سازی دستگاه بود. این آی‌مک به‌صورت پیش‌فرض همراه با یک هارد دیسک مکانیکی قدیمی عرضه شده بود؛ ابزاری که ابداً برای سرعت و نیازهای امروزی مناسب نیست.
جایگزینی هارد قدیمی با SSD از مؤثرترین روش‌ها برای نفس کشیدن دوبارهٔ یک رایانهٔ فرسوده به شمار می‌رود. حافظهٔ SSD به‌دلیل نداشتن قطعات متحرک مکانیکی و دسترسی بسیار سریع‌تر به داده‌ها، از زمان بالا آمدن دستگاه گرفته تا باز شدن برنامه‌ها را به شکلی چشمگیر بهبود می‌بخشد.
ایدهٔ اولیه، تعویض مستقیم هارد دیسک داخلی بود، اما این کار یک مانع بزرگ داشت: در مدل‌های اواخر ۲۰۱۳ برخلاف نسخه‌های قدیمی‌تر، نمایشگر با چسب بسیار محکمی به بدنه چسبانده شده است. باز کردن دستگاه مستلزم برش دقیق چسب‌ها، برداشتن ظریف نمایشگر ۲۷ اینچی و جدا کردن کابل‌هاست که ریسک شکستن صفحه را به‌شدت بالا می‌برد. ازاین‌رو، راهکار جایگزین و بسیار کم‌خطرتری انتخاب شد: استفاده از SSD اکسترنال.
به‌جای قطعه‌قطعه کردن بدنه، یک حافظه TeamGroup T-Force Vulcan Z 1TB SSD از طریق درگاه USB به سیستم وصل شد تا نسخهٔ جدید سیستم‌عامل macOS روی آن نصب شده و به‌عنوان دیسک اصلی راه‌اندازی (Boot) استفاده شود. اگرچه درگاه‌های USB 3.0 دستگاه نمی‌توانند حداکثر توانایی SSD امروزی را به نمایش بگذارند، اما این شیوه ایمن‌ترین رویکرد ممکن بود.
ارتقای دوم یعنی حافظهٔ رم بسیار راحت‌تر پیش رفت؛ زیرا اپل در این نسل از آی‌مک، ارتقای رم را فوق‌العاده آسان طراحی کرده بود. با فشردن یک دکمهٔ مخفی در پشت دستگاه، یک دریچه باز می‌شود که دسترسی مستقیم به چهار اسلات حافظه را بدون نیاز به باز کردن کل بدنه فراهم می‌کند.
آی‌مک مورد نظر در ابتدا ۸ گیگابایت رم داشت که با افزودن دو ماژول ۸ گیگابایتی DDR3 برند Timetec، مجموع رم به ۲۴ گیگابایت رسید؛ مقداری کاملاً دست‌ودلبازانه برای باز نگه‌داشتن هم‌زمان برنامه‌ها.
جالب است که نویسنده برای گذر از این مراحل و انتخاب قطعات سازگار و نحوهٔ نصب macOS Sonoma روی دستگاهی که رسماً از آن پشتیبانی نمی‌کند، از راهنمایی‌های ChatGPT استفاده کرد. البته تکیه بر دستیارهای هوش مصنوعی همیشه خالی از چالش نیست، اما در حل ابهامات مسیر و صرفه‌جویی در زمان بسیار مؤثر واقع شد.
هزینهٔ تمام‌شده چقدر شد؟
با توجه به نوسان‌ها و بحران‌های موجود در بازار رم، ابتدا این نگرانی وجود داشت که هزینهٔ ارتقا سنگین شود؛ اما مشخص شد تراشه‌های قدیمی DDR3 برای دیتاسنترهای مدرن هوش مصنوعی اهمیتی ندارند و قیمت بسیار معقولی دارند.
در جست‌وجویی در فروشگاه آمازون، یک جفت رم سازگار ۸ گیگابایتی با قیمت حدود ۷۰ دلار استرالیا پیدا شد، درحالی‌که حافظهٔ یک ترابایتی SSD نزدیک به ۲۳۰ دلار استرالیا هزینه برداشت. با خرید یک باکس تبدیل SSD اکسترنال یوگرین به قیمت ۱۷ دلار و اعمال تخفیف‌های خرید، هزینهٔ کل در نهایت حدود ۳۱۰ دلار استرالیا تمام شد.
پرداخت این مبلغ اگرچه بسیار کمتر از یک آی‌مک نو است، اما برای دستگاهی با عمر بیش از یک دهه همچنان رقمی درخور توجه به‌حساب می‌آید؛ به‌ویژه آنکه افزودن رم و SSD نمی‌تواند تراشهٔ قدیمی اینتل را به‌یک‌باره به قدرتی شگفت‌انگیز برساند.
آی‌مک نوسازی‌شده در عمل چگونه کار می‌کند؟
پس از اجرای ارتقاها و نصب موفقیت‌آمیز macOS Sonoma، وقت سنجش توانایی دستگاه در امور روزمره بود.
نخستین آزمایش، زمان بوت و بالا آمدن دستگاه بود. از لحظهٔ فشردن دکمه پاور تا رسیدن به دسکتاپ، دقیقاً ۱ دقیقه و ۵۲ ثانیه زمان برد. این مدت برای کاربرانی که به سرعت برق‌آسای تراشه‌های سری M اپل عادت کرده‌اند طولانی به‌نظر می‌رسد، هرچند باید به یاد داشت که این سیستم همچنان از یک پردازندهٔ چهار هسته‌ای Intel Core i5 با فرکانس ۳٫۲ گیگاهرتز استفاده می‌کند و سیستم‌عامل را از طریق درگاه USB 3.0 بارگذاری می‌نماید.
خوشبختانه پس از بالا آمدن سیستم، تجربهٔ کاربری دلگرم‌کننده شد. وب‌گردی عادی کاملاً روان پیش رفت و صفحات مختلف وب بدون دردسر باز شدند. در آزمونی دیگر، پلتفرم طراحی تحت‌وب کانوا (Canva) به همراه تماشای ویدئو در یوتیوب به‌صورت هم‌زمان تست شد.
آی‌مک توانست در یک نیمه از صفحه ۲۷ اینچی طراحی کانوا را بارگذاری کند و در نیمهٔ دیگر ویدئوی یوتیوب را پخش نماید. اگرچه کمی کندی و لگ به چشم می‌خورد، اما دستگاه کاملاً قابل‌استفاده بود.
صفحه‌نمایش ۲۷ اینچی با وضوح ۲۵۶۰ در ۱۴۴۰ پیکسل همچنان یکی از نقاط قوت چشمگیر این سیستم است که فضای کاری بسیار جاداری برای چیدمان پنجره‌ها فراهم می‌سازد. با اینکه شفافیت و روشنایی آن به پنل‌های مدرن اپل نمی‌رسد، اما هنوز هم چشم‌نواز و کاربردی است.
محدودیت‌ها و چالش‌های حل‌نشده
باید پذیرفت که رم و حافظه معجزه نمی‌کنند؛ پردازنده و کارت گرافیک دستگاه همچنان متعلق به بیش از ۱۳ سال پیش هستند و تعویض آن‌ها عملاً غیرمنطقی است.
علاوه بر این، آی‌مک اواخر ۲۰۱۳ رسماً تا سیستم‌عامل macOS Catalina را پشتیبانی می‌کند. اگرچه با روش‌های غیررسمی امکان نصب macOS Sonoma فراهم شده، اما همواره ممکن است در بلندمدت با چالش‌های امنیتی، عدم پایداری یا ناهماهنگی درایورها روبه‌رو شود.
جمع‌بندی: آیا این هزینه ارزشش را داشت؟
اگر کاربری انتظار داشته باشد که یک مک قدیمی مبتنی بر اینتل با ارتقای رم و SSD درست مثل مک‌های نسل جدید Apple Silicon سریع و بی‌نقص کار کند، قطعاً ناامید خواهد شد. بوت نزدیک به دو دقیقه و لگ‌های گاه‌وبیگاه، محدودیت‌های این تراشهٔ مسن را یادآوری می‌کنند.
بااین‌حال، هدف اصلی چنین پروژه‌هایی نجات دادن دستگاه‌های قدیمی از تبدیل شدن به زبالهٔ الکترونیکی است. با حدود ۳۱۰ دلار، اکنون یک رایانهٔ رومیزی ۲۷ اینچی کارآمد وجود دارد که برای وب‌گردی، کارهای خلاقانهٔ سبک و کارهای دفتری کاملاً پاسخگوی نیازهاست؛ بنابراین اگر رایانه‌ای قدیمی در گوشهٔ خانه دارید، شاید وقت آن رسیده باشد که شانس دوباره‌ای به آن بدهید.
منبع: I gave a 13-year-old iMac a new lease of life with two simple upgrades — TechRadar
نویسندهٔ اپل فارسی | AppleFarsi
دیدگاه‌ها
اولین نفری باشید که نظر می‌دهد.