همکاری غافلگیرکننده اپل و متا؛ اجرای مدل هوش مصنوعی جدید روی مک استودیو

دو غول بزرگ دنیای فناوری که سال‌ها بر سر مسائلی مانند حریم خصوصی در برابر هم قرار داشتند، این بار در پروژه‌ای مشترک کنار یکدیگر ایستاده‌اند. متا از یک مدل هوش مصنوعی متن‌باز تازه با نام «Muse Spark Open» رونمایی کرده و برای اجرای کاملاً روان و بهینهٔ آن، مستقیماً با تیم سخت‌افزار اپل همکاری داشته است تا این مدل روی کامپیوتر قدرتمند مک استودیو M5 اولترا به‌خوبی کار کند.

مدل Muse Spark Open چه ویژگی‌هایی دارد؟

این دستاورد جدید یک مدل با وزن‌های باز (Open-weights) به شمار می‌رود؛ به این معنا که برنامه‌نویسان و توسعه‌دهندگان می‌توانند ساختار درونی آن را بررسی کنند و بر اساس نیازهای خاص خود تغییرش دهند. این مدل با دارا بودن ۴۲ میلیارد پارامتر فعال و پنجره زمینهٔ یک میلیون توکنی، از قابلیت‌های چندوجهی پیشرفته‌ای بهره می‌برد. به گفتهٔ متا، این سیستم به‌ویژه برای وظایف برنامه‌نویسی و ابزارهای خودکارِ ایجنتی (Agentic) فوق‌العاده عمل می‌کند.

به بیانی ساده‌تر، با مدلی بزرگ و همه‌فن‌حریف روبه‌رو هستیم که برای مهندسان نرم‌افزار طراحی شده است. وزن‌های این مدل هم‌اکنون روی پلتفرم هاگینگ فیس تحت مجوز اختصاصی Muse متا در دسترس همگان قرار دارد.

سخت‌افزار لازم برای اجرای مدل؛ سرمایه‌گذاری سنگین

برای راه‌اندازی و اجرای این مدل بزرگ روی اکوسیستم اپل، به سخت‌افزاری بسیار توانمند نیاز خواهید داشت؛ دقیق‌تر بگوییم، اجرای آن به دو دستگاه مک استودیو با تراشه M5 Ultra احتیاج دارد. در حال حاضر، قیمت پایهٔ یک دستگاه مک استودیو با تراشه M5 Ultra (همراه با ۹۶ گیگابایت حافظهٔ یکپارچه و ۱ ترابایت حافظه داخلی) از ۵٬۴۹۹ دلار شروع می‌شود.

نسخه‌ای با ۵۱۲ گیگابایت رم هنوز وارد بازار نشده است، اما با توجه به اینکه ارتقا به ۲۵۶ گیگابایت رم به‌تنهایی ۴٬۰۰۰ دلار به قیمت دستگاه اضافه می‌کند، تهیهٔ چنین سیستمی سرمایه‌گذاری مالی بسیار قابل‌توجهی برای کسب‌وکارها و متخصصان خواهد بود.

پایان سال‌ها رقابت و آغاز همکاری تجاری

اپل و متا در سال‌های اخیر در دو مسیر کاملاً متفاوت گام برمی‌داشتند. اپل رویکردی محتاطانه نسبت به هیاهوی هوش مصنوعی داشت، در حالی که مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، میلیاردها دلار برای پیشتازی در این زمینه هزینه کرد. از طرفی دیگر، تاکید اپل بر حریم خصوصی همواره با مدل درآمدی متا که بر پایه جمع‌آوری اطلاعات کاربران و تبلیغات هدفمند استوار است در تضاد بود؛ تا جایی که قابلیت ضد ردیابی اپل در سال ۱۴۰۰ (۲۰۲۲ میلادی) ضرر ۱۰ میلیارد دلاری به متا وارد کرد.

اما این همکاری نشان می‌دهد هر دو شرکت مسیر مشخصی را در آیندهٔ فناوری برای خود برگزیده‌اند: متا مدل‌های پیشرفتهٔ متن‌باز می‌سازد و اپل قوی‌ترین سخت‌افزارها را برای اجرای آن‌ها فراهم می‌کند.

الکساندر وانگ، مدیر ارشد هوش مصنوعی متا، در گفت‌وگویی با وب‌سایت اکسیوس با شوخی به این موضوع اشاره کرد و گفت:

«بسیار خوشحالیم که مامان و بابا دوباره دارند بدون دعوا کنار هم بازی می‌کنند.»

جان ترنوس، مدیرعامل جدید اپل، و مارک زاکربرگ نیز در پست‌هایی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) به این موضوع پرداختند؛ زاکربرگ با لحنی رسمی‌تر از دستاورد جدید گفت و ترنوس روی دلیل اصلی این شراکت، یعنی «هوش مصنوعی محلی» (On-Device AI) دست گذاشت.

هوش مصنوعی محلی چیست و چرا اهمیت دارد؟

هوش مصنوعی محلی (روی دستگاه) روشی است که مدل‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی بدون نیاز به سرورهای ابری یا اینترنت، مستقیماً روی سخت‌افزار خود کاربر پردازش می‌شوند. اگرچه راه‌اندازی این سیستم‌ها به آسانی باز کردن اپلیکیشن‌هایی مثل ChatGPT نیست، اما توسعه‌دهندگان و شرکت‌ها می‌توانند مطمئن باشند که اطلاعات حساس و خصوصی آن‌ها کاملاً امن و محرمانه باقی می‌ماند. همچنین با توجه به حجم کار، استفاده از سخت‌افزار محلی در طولانی‌مدت بسیار به‌صرفه‌تر از پرداخت مداوم حق اشتراک‌های ماهانه برای سرویس‌های ابری خواهد بود.

حضور پررنگ سخت‌افزارهای اپل در پردازش هوش مصنوعی اتفاق تازه‌ای نیست. در اوایل سال ۲۰۲۶ میلادی نیز وقتی ابزارهایی مثل ایجنت نرم‌افزاری OpenClaw بر سر زبان‌ها افتادند، کامپیوتر مک مینی اپل انتخاب اول بسیاری از علاقه‌مندان به هوش مصنوعی بود. لپ‌تاپ مک‌بوک ایر مجهز به تراشه M5 نیز عملکرد بالایی ارائه داد و مک استودیوهای قدرتمندی که در تابستان امسال عرضه شدند، جایگاه اپل را به عنوان سازندهٔ قدرتمندترین ابزارهای سخت‌افزاری برای پردازش‌های سنگین تثبیت کرده‌اند.

جمع‌بندی

پروژهٔ مشترک اپل و متا نشان می‌دهد دنیای هوش مصنوعی به سمتی پیش می‌رود که حتی رقبای دیرینه نیز برای پیشبرد اهداف فنی کنار هم قرار می‌گیرند. مدل Muse Spark Open نمونه‌ای عالی از ترکیب نرم‌افزار قدرتمند متن‌باز متا با تراشه‌های کم‌مصرف و فوق‌العاده توانمند سری اولترای اپل است؛ هم‌افزایی موثری که بیش از همه به نفع مهندسان، محققان و توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی تمام خواهد شد.

منبع: Surprise! Meta and Apple Worked Together on a New Open-Source AI Model — CNET