انتقام تأمین‌کنندگان حافظه از اپل در دوران کمبود تراشه

گزارش جدید نشریه The Wall Street Journal نشان می‌دهد تأمین‌کنندگان حافظه فلش که سال‌ها تحت فشارهای شدید اپل در قراردادها قرار داشتند، در یک سال گذشته با استفاده از بحران کمبود تراشه مشغول تلافی هستند. این کمبود شدید ناشی از ساخت مراکز داده غول‌پیکر توسط شرکت‌های هوش مصنوعی است که به حجم عظیمی از حافظه‌های فلش و RAM نیاز دارند.

با جهش فروش آیفون در سال‌های گذشته، اپل به بزرگ‌ترین خریدار حافظه فلش در جهان تبدیل شد و این موقعیت، قدرت چانه‌زنی بسیار بالایی به این شرکت داد.

تاکتیک‌های سخت‌گیرانه مدیران اپل در گذشته

این گزارش جزئیاتی از روش‌های سخت‌گیرانه اپل و مدیر پیشین بخش تأمین آن، Tony Blevins، را فاش کرده است:

اپل پس از سفارش حافظه با پایین‌ترین قیمت ممکن، در صورت افت قیمت‌ها در بازار، گاهی اوقات از تحویل گرفتن بار خودداری می‌کرد. این کار باعث می‌شد کوهی از تراشه‌های فروخته‌نشده، از جمله نمونه‌هایی که اختصاصی برای اپل ساخته شده بودند، روی دست تولیدکننده بماند. مدیران Kioxia به شوخی می‌گفتند احساس Charlie Brown را دارند که می‌خواهد به توپ ضربه بزند، اما Lucy همیشه در آخرین لحظه توپ را می‌کشد.

شرکت ژاپنی Kioxia پیش‌تر با نام Toshiba Memory Corporation شناخته می‌شد. همچنین در این گزارش آمده است که اپل سازندگان حافظه را تحت فشار می‌گذاشت تا دفاتر مالی خود را باز کنند تا اپل فروش آن‌ها را بررسی کند و مطمئن شود هیچ مشتری دیگری معامله بهتری نگرفته است.

نمونه دیگری از این برخوردها مربوط به شرکت Sandisk است. در این گزارش اشاره‌ای به سایر تأمین‌کنندگان مثل SK Hynix و Samsung نشده است:

حوالی اواخر سال ۲۰۱۵ (۱۳۹۴)، شرکت Sandisk درخواست اپل برای ارسال محموله بیشتر را رد کرد، زیرا مشتریانی داشت که حاضر بودند مبالغ بیشتری بپردازند. Blevins مسئول فروش Sandisk را به تلافی تهدید کرد و گفت کاری می‌کند مدیرعامل این شرکت، Sanjay Mehrotra، با التماس و زانوزنان به سوی اپل بازگردد.

چرخش بازار با ظهور دوران هوش مصنوعی

با آغاز موج فراگیر هوش مصنوعی، شرایط بازار به کلی دگرگون شد. طبق برآوردهای مؤسسه پژوهشی TechInsights، دو سال پیش اپل تقریباً دو برابر مجموع شرکت‌های Microsoft، Amazon، Meta و Google حافظه فلش می‌خرید، اما حالا شرکت‌های ارائه‌دهنده سرویس‌های ابری مقیاس‌بزرگ (Hyperscalers) دو برابر سهم اپل خرید می‌کنند.

این گرانی قطعات مستقیماً به خریداران منتقل شده است. اپل امسال قیمت بیش از ۱۰ محصول خود، از جمله مدل‌های مختلف آیفون، آیپد، مک، HomePod و Apple TV را افزایش داد و علت آن را کمبود تراشه‌های حافظه عنوان کرد. مدیرعامل پیشین اپل، Tim Cook، این افزایش قیمت‌ها را «اجتناب‌ناپذیر» دانسته بود.

با این حال، اپل نیز از این وضعیت آسیب دیده است. قیمت‌های بالاتر می‌تواند تقاضا را کاهش دهد و حاشیه سود این شرکت روی ارتقای حافظه داخلی دستگاه‌ها کم شده است. برای نمونه، طبق تخمین‌های TechInsights، وقتی کاربری برای ارتقای حافظه iPhone 18 Pro از ۲۵۶ گیگابایت به ۵۱۲ گیگابایت مبلغ ۲۰۰ دلار می‌پردازد، اپل ۱۳۴ دلار سود ناخالص به دست می‌آورد؛ در حالی که این رقم برای ارتقای مشابه در iPhone 17 Pro سال گذشته ۱۸۵ دلار بود.

سخنگوی اپل در گفت‌وگو با وال استریت ژورنال اعلام کرد:

ما دهه‌ها با بسیاری از تأمین‌کنندگان خود همکاری کرده‌ایم و برای شراکت آن‌ها در طول این سال‌ها ارزش عمیقی قائلیم. مشتاقانه منتظر ادامه این همکاری مهم هستیم.

جمع‌بندی

شرکت SK Hynix در گزارش مالی این هفته خود پیش‌بینی کرد که کمبود تراشه‌های حافظه تا سال ۲۰۳۰ (۱۴۰۸ تا ۱۴۰۹) ادامه خواهد داشت. بنابراین شرایط بازار تا دست‌کم چهار سال دیگر به نفع اپل تغییر نخواهد کرد، هرچند در بلندمدت احتمال بازگشت تعادل به زنجیره تأمین وجود دارد.

منبع: Apple's Flash Storage Suppliers Are Finally 'Getting Their Revenge' — MacRumors